Birtingar

Í dag er miðvikudagur. Í gær fannst mér eins og væri miðvikudagur og í dag eins og það sé þriðjudagur. Á morgun er hins vegar fimmtudagur.

Sá frétt/auglýsingu á stöð tvö í gær. Hér á landi er víst stödd rússnesk vændiskona sem bíður blíðu sína á Nordica. Mér fannst tæknilega séð ekkert fréttnæmt við "fréttina", vændi er jú löglegt hér á landi. Það eina sem er ólöglegt (og þar af leiðandi fréttnæmt) er að að öllum líkindum (en þó ósannað) er hún gerð út af þriðja aðila. Aðila sem er staddur utan íslenskrar lögsögu og því ekkert hægt að gera. Ekki birtist það í sjónvarpsfréttum þegar ég held til minnar vinnu á morgnanna. "Fréttin" fannst mér líka líkari auglýsingu þar sem allar upplýsingar komu fram og meira að segja birt mynd af berbrjósta starfsystrum konunnar, sem og konunni. Nú er ég ekki sérfróð um lög, en einhvern vegin minnir mig nú samt að það að öll þáttaka þriðja aðila sé ólögleg, þar á meðal auglýsing. Er ekki hægt að kæra stöð tvö fyrir brot á lögum?

Það var samt eitt sem mér fannst sérstaklega rangt. Myndbirting. Einhvers staðar heyrði ég að allir væru saklausir uns sekt væri sönnuð (ég tala nú ekki um þegar ekkert ólöglegt á sér stað að fyrra bragði). Þarna er málið ekki einu sinni komið til lögreglu og samt eru birtar myndir af konunni í fjölmiðlum ásamt fullyrðingum um að hún selji sig. Sjáið þið ekkert rangt við þetta?

Við fórum að tala um þetta við matarborðið í gær. Mynd-og nafnbirtingar. Nærtækt dæmi er maður á þrítugsaldri sem fyrir ekki svo löngu var gripinn með fíkniefni í Leifsstöð. Þannig fréttir fá yfirleitt ekki mikla athygli, ef til vill klausa á þriðju blaðsíðu og svo önnur á þeirri fimmtu þegar dómur fellur. Í þessu tilfelli var hinsvegar um þjóðþekktan mann að ræða og ákveðið dagblað birti ekki bara nafn og mynd, heldur gerði það á forsíðunni.

Sumir segja að þegar þú sért orðin/n þjóðþekkt/ur sértu í almenningseign. Þú sért orðin fyrirmynd og sem slík sé allt í lagi að fólk fái að vita hvað þú gerir. Þú þurfir að hugsa um öll börnin sem líti upp til þín. En bíddu, er það eitthvað betra fyrir börnin að vita að fyrirmyndirnar brjóti lögin? Segir það ekki frekar "hey þeir gera það, það er töff". Og hvað um fjölskylduna þína? Foreldra, börn, maka? Er einkalíf þitt almenningseign? Og hversu langt má ganga? Ertu virkilega saklaus uns sekt er sönnuð?

Því miður. Í huga margra ertu sekur um leið og þú færð mynd eða nafn, eða eitthvað áþreifanlegt. Það sannaðist bara í síðasta mánuði þegar strákur á mínum aldri fór að fá morðhótanir í gegnum bloggið sitt eftir að "vinur frænda vinar míns hafði það eftir kunningja frænku kærustunnar minnar, að þessi gaur hefði verið með í þessu". Hvað er að? Líf þessa stráks á aldrei eftir að verða eins. Hann er 20 í dag, og næstu 20 árin á hann hjá mörgum eftir að vera "strákurinn sem drap hundinn". Á meðan hann er kannski "strákurinn sem var ekki einu sinni á svæðinu".

Það eru ekki mörg ár síðan áðurnefnt blað fór offörum í umfjöllun um meintan barnaníðing í þorpi úti á landi. Já, misnotkun á börnum er það hryllilegasta sem til er, og já, sönnunarbirgðin er alltof þung á fórnarlambinu, og jú, þeir sem sekir eru um þann níðingsskap eiga ekkert betra skilið en að rotna. En. Rannsókn á þessu máli var ekki lokið. Ef mig minnir rétt, rétt að hefjast. Maðurinn var að vísu ekki nafngreindur, en halló, hversu margir einhentir menn eru yfirleitt í hverju litlu þorpi? Þessi maður sá ekki aðra leið en að enda líf sitt sjálfur. Bendir til sektar segja margir (ég þekki ekki til svo það er ekki mitt að dæma). En aðalega var hann orðinn sekur í huga annara landsmanna.

Ímyndaðu þér að mæta í vinnu á degi sem byrjar rétt eins og hver annar vinnudagur. Þú vinnur þína vinnu, en það er samt eitthvað öðruvísi. Það er eitthvað þungt í loftinu, vinnufélagarnir sumir hverjir hunsa þig, og margir líta þig illu auga. Þú ferð út í hádeginu og niður í sjoppu. Flettir í gegnum blaðið, byrjar kannski aftanfrá (eins og ég geri yfirleitt) og lest í rólegheitunum, þar til þú kemur svo að frétt sem breytir lífi þínu. Allt í einu skýrast augnaráðin frá vinnufélugunum. Aftur á móti sortnar þér fyrir augum. Hvernig áttu að geta mætt fólki? Jafnvel þó þú vitir að þú hafir ekkert gert halda það allir aðrir.

Ég treysti fólki of vel. Og ég hef næstum því lent í vandræðum með það. Ég veit það vel að það er mörgum er engan veginn hægt að treysta. Og mér finnst gaman að slúðra. En mér finnst það rangt þegar fjölmiðill tengir fólk við atburði sem það á ef til vill engan þátt í. Eða blæs upp fréttir sem ekkert fréttaefni eru í raun, bara til að selja. Því lífið er ekki söluvara.

Nóg af alveg hádramatískum tilraunum til að vera alvarleg. Þið megið alveg endilega segja ykkar skoðun á þessu. Það er ef einhver les þetta, því ég er ekki búin að segja neinum að ég sé byrjuð aftur. Eins megið þið kommenta ef ykkur langar í tívolí. Eða á Harry Potter. Eða í ís.

E.s. Haha, erum við að tala um tilviljun... ég set punktinn á eftir "ís" og inn labbar einn úr vinnunni með ís handa mér...

E.e.s. Svo það sé á hreinu þá er ég ekki að segja að vændi sé frábært og hipp hipp húrra. Mér finnst hins vegar að þar sem það er löglegt á annað borð eigum við ekki að fordæma grey konuna og birta myndir af henni í neikvæðri umfjöllun á borð við þá sem er í gangi núna.